De roos is niet alleen mooi en romantisch. Zodra haar bloemen zijn uitgebloeid, verschijnt er een verrassend eetbaar cadeautje: de rozenbottel! Deze vrolijke rode vruchtjes hangen in het najaar aan allerlei rozenstruiken en lijken wel kleine kerstballetjes voor vogels. Maar ook wij mogen ervan snoepen.

In Nederland kom je verschillende soorten rozen tegen met eetbare bottels. De hondsroos heeft meestal gladde, ovale, oranjerode bottels. De egelantier herken je aan de opvallende appelgeur van haar bladeren en aan wat kleinere, ronde bottels. En dan is er de rimpelroos, die grote, stevige en vaak wat platte rozenbottels maakt. Allemaal eetbaar, al verschillen ze behoorlijk in smaak en hoeveelheid vruchtvlees.

Vers van de struik zijn rozenbottels behoorlijk zuur en wrang. Geen probleem als je van een avontuurlijk fruithapje houdt, maar meestal worden ze verwerkt. Denk aan rozenbotteljam, siroop, compote, chutney of thee. De bottels van de rimpelroos zijn relatief vlezig en daardoor fijn om mee te koken.

En dan de pitjes… Daar zitten kleine haartjes aan die je liever niet in je mond krijgt. Ze jeuken behoorlijk en worden ook wel kontenkrabbers genoemd. Vroeger werden ze zelfs gebruikt als ouderwets ‘jeukpoeder’. Dus: wel het vruchtvlees eten, maar pitten en haartjes verwijderen!

Rozenbottels staan bekend om hun hoge gehalte aan vitamine C. Daarnaast bevatten ze onder andere antioxidanten en carotenoïden. Van oudsher werden rozenbottels gebruikt als versterkend middel, bijvoorbeeld in de winter wanneer vers fruit schaars was. In de volksgeneeskunde kregen ze allerlei toepassingen toebedeeld, van ondersteuning bij verkoudheid tot het verzorgen van de spijsvertering.

Mijn favoriete moment? In het najaar met een mandje langs de struiken, op zoek naar de mooiste rode bottels. Een paar meenemen voor iets lekkers in de keuken en de rest lekker laten hangen. Want ook vogels weten precies waar ze hun vitaminebommetjes kunnen vinden!