In de herfst regent het eikels. Ze vallen met een plof uit de boom en vormen een feestmaal voor eekhoorns, muizen en wilde zwijnen. Maar wist je dat ook wij mensen deze herfstschatten kunnen eten? Onze voorouders wisten er wel raad mee.

Lang voordat de aardappel onze keuken veroverde, was de eikel in Europa en Azië een belangrijke voedselbron. Vooral in tijden van schaarste werden eikels verzameld, gedroogd en vermalen tot meel. Daar bakte men pap, brood en koeken van.

Een eikel is botanisch gezien geen echte noot, maar een vrucht. Hij hoort bij de eik, een boom die in allerlei culturen symbool staat voor kracht, wijsheid en een lang leven. Niet voor niets staat hij al eeuwenlang stevig geworteld in onze verhalen.

Eikels bevatten tannines: looistoffen die zorgen voor een wrange, bittere smaak. Die stoffen kunnen in grote hoeveelheden schadelijk zijn, dus rauwe eikels zijn geen goed idee. Gelukkig kun je ze eetbaar maken door ze te pellen, fijn te malen en herhaaldelijk te weken of koken in water. Zo spoel je een groot deel van de tannines weg. Ververs het water tot de het water niet meer bruin kleurt en de bitterheid grotendeels verdwenen is. Daarna kun je de eikels roosteren of verwerken tot meel.

Van oudsher werden verschillende delen van de eik, waaronder de bast, medicinaal gebruikt. De looistoffen hebben een samentrekkende werking en werden traditioneel toegepast bij onder meer huidklachten. Dat betekent niet dat eikels bewezen geneesmiddelen zijn: gebruik ze dus niet zomaar als huis-remedie.

Dus raap gerust eens een eikel op tijdens je herfstwandeling. Wie weet, inspireert het je tot een culinair experiment. Maar let op: Laat genoeg over voor de dieren. Gebruik de regel: Bij 10 eikels, neem je er eentje mee.