Tijdens herfstwandelingen langs bosranden en heggen kan je ze niet missen: sleedoornbessen. Donkerblauwe, bijna zwarte besjes die in kleine trosjes tussen de stekelige takken hangen. De sleedoorn zelf is een taaie heester, vaak gebruikt als natuurlijke omheining. Zijn scherpe doorns maken hem geliefd bij vogels, die er veilig kunnen schuilen, maar iets minder populair bij wandelaars die te dicht langs de struik komen.

Het uiterlijk van de besjes nodigt uit om te proeven. Ze zien er bijna verleidelijk uit, alsof ze een zoete snack beloven. Totdat je erin bijt. Dan trekken je wangen in één keer samen: Wrang. Dit is de reden dat de sleedoornbes een slechte reputatie heeft. Maar: dat is slechts het begin van zijn verhaal.

Na de eerste nachtvorst verandert de bes. Het zetmeel breekt af, de suikers worden toegankelijker en de smaak verzacht. Je kunt de bessen ook een nachtje in de vriezer leggen om hetzelfde effect te bereiken. Daarna openen zich culinaire deuren. De bekendste toepassing is sleedoornlikeur, ofwel sloe gin.

Zelf maken is verrassend simpel: vul een grote pot voor de helft met geprikte bessen, voeg suiker toe tot ze net bedekt zijn, en vul af met gin. Zet de pot koel en donker weg en schud af en toe. Na drie maanden heb je een prachtige, diepgekleurde winterdrank.

Maar er is meer mogelijk. Van sleedoorn kun je siroop maken voor over pannenkoeken, of gelei die uitstekend combineert met wildgerechten. Ook chutney van sleedoorn is een verrassend goede begeleider van kazen. Het looizuur dat eerst zo onaangenaam leek, zorgt nu juist voor een complexe, diepe smaak.

Daarnaast worden de bessen traditioneel gebruikt om de weerstand te ondersteunen en de spijsvertering te kalmeren. Sleedoornbessen vragen dus wat geduld en voorbereiding, maar belonen je met een bijzonder resultaat.